در حالی که حملات روز چهارشنبه در تهران بازتاب جهانی بسیاری داشته است، بخشی از تحلیل های بعد از آن معطوف به این موضوع بوده است که این اولین حمله تروریستی بوده که داعش موفق به پیاده سازی آن در ایران شده است. بر همین اساس بسیاری از رسانه ها توجه خود را متمرکز بر این موضوع کرده اند که چرا اساسا گروه تروریستی داعش چندان موفق به انجام عملیات تروریستی در خاک ایران نبوده است.

 اولین حمله تروریستی داعش در تهران بازتا ب بسیار در رسانه های خارجی داشته است و تحلیل های بسیاری از این حمله و تبعات و آثار آتی آن تا کنون به دست داده شده. اما در یک جنبه این موضوع که تا کنون چرا داعش موفق به انجام حملات اینچنینی در تهران یا ایران نبوده است، مورد توجه برخی از تحلیل گران قرار گرفته.
تحلیل «لس آنجلس تایمز» از چرایی ناکامی داعش برای انجام ترور در ایران

از جکله لس آنجلس تایمز در مطلبی به قلم «ملیسا اتحاد» به این موضوع پرداخته است. این مطلب عنوان میکند:

وقتی تروریست ها به ایران حمله میکنند، اغلب منطقه سیستان و بلوچستان در مرز ایران و پاکستان را هدف قرار میدهند. در ماه آوریل گروه تروریستی جیش العدل که یک گروه تندروی سنی است در همین منطقه 10 نیروی نظامی ایران را به قتل رساند. در فاصله سالهای 2013 تا 2015 این گروه حداقل 22 نیروی نظامی مرزی دیگر ایران را نیز به قتل رسانده بود.

عملیات های تروریستی در خاک ایران معمولا به ندرت صورت میگیرند که همین موضوع دلیلی بر آن است که حملات دو گانه روز چهارشنبه در تهران را به موضوعی قابل توجه بدل کرده است... . گروه تروریستی داعش به سرعت مسئولیت این حملات را بر عهده گرفت که اولین حمله موفق این گروه در خاک ایران بوده است.

وزارت اطلاعات ایران بیان کرده است که پنج تن از تروریست ها ایرانیانی بوده اند که خاک این کشور را برای پیوستن به گروه داعش ترک کرده و بعدا در سال گذشته مجددا به ایران باز گشته بودند. سوال این است که ایران چگونه موفق شده است تا از خشونت ها و ترور هایی در این اندازه ممانعت کرده و جلوگیری کند؟

اولین نکته ای که باید به آن اشاره کرد، موضوع موضوع جمعیت شناسی است. اکثریت ایرانیان مسلمانان شیعه هستند. این موضوع ایران را تبدیل به اولین هدف داعش و این گروه تروریستی میکند که سنی سلفی بوده و شیعیان را مرتد میدانند. اما از سوی دیگر همین مساله کار را برای گروه تروریستی داعش در راستای به خدمت گرفتن افراد از داخل ایران برای انجام عملیات های تروریستی بسیار مشکل میسازد.

تقریبا 9 درصد از جمعیت ایران سنی هستند که اغلب در مناطق فقیر زندگی میکنند و این مساله جلوی آنها را برای انجام عملیات های تروریستی در مناطق شهری و پر جمعیت مشکل میسازد. زیرا هزینه های سفر، مخارج حاشیه ای و پشتیبانی لجستیک برای آنها در این راستا بسیار مشکل است.

ایران از سوی دیگر دستی بسیار قوی در امنیت داخلی دارد. نیروی پلیس، بسیج و نیروهای مرزی در تمامی نقاط کشور فعال هستند از جمله در مناطق حساس مرزی که جمعیت سنی نشین در آنها زندگی میکنند. همچنین سپاه پاسداران انقلاب از نیروی ویژه ضد تروریسم خود برخوردار است که مشغول جمع آوری اطلاعات و پوشش عملیات های ضد تروریستی در سراسر کشور و خارج از کشور است.

به گفته آریانا طباطبایی متخصص مطالعات امنیتی در دانشگاه جرج تاون، بعد از آن که در سال 2014 داعش متولد شد ایران استراتژی جدیدی در مقابله با ترورییسم اتخاذ کرد. او میگوید که ایران به سرعت متوجه این نکته شد که داعش گروه تروریستی بسیار خطرناکی است که دستور کاری ضد ایرانی و ضد شیعی دارد.

بخشی از استراتزی ایران مقابله با داعش در سوریه و عراق بوده است تا از کشیده شدن جنگ و مبارزه به داخل کشور خود جلوگیری کند. ایران اقدام به اعزام مستشاران نظامی و کمک به سوریه و عراق کرد تا برای مبارزه با داعش و حمایت از بشار اسد رئیس جمهور سوریه فعال باشند.

در ماه مارس 2016 مجلس ایران اقدام به تصویب افزایش بودجه ضد تروریسم و سایبری این کشور کرد تا هدف جمع آوری دقیق اطلاعات و شناسایی عملیات های بالقوه داعش در این کشور محقق شود. چندی بعد از آن مقامات ایرانی خبر دادند که از پیوستن 1500 شهروند ایرانی به گروه تروریستی داعش و همچنین موفق به شناسایی و خنثی سازی 50 عملیات تروریستی برنامه ریزی شده در تهران شده اند.

ایران همچنین برنامه ای فرهنگی و تبلیغاتی را برای جلوگیری از افراطی شدن سنی های این کشور در دستور کار دارد. در این راستا پیام های متعدد داخلی و بین المللی برای مقابله با استفاده داعش از توییتر و فیسبوک در راستای جلب نفرات و سرباز گیری منتشر میکند. در حالی که گروه تروریستی داعش تلاش میکند تا تفرقه مذهبی را در میان ایران برای افراطی کردن سنی ها افزایش دهد، برنامه فرهنگی – تبلیغاتی ایران سعی دارد تا تقابل های مذهبی و فرقه ای را تا حد ممکن کاهش دهد.

طباطبایی میگوید: ایران تلاش میکند تا در ورای مرزهای خود به همه نشان دهد که گروه داعش موسوم به دولت اسلامی اساسا اسلامی نیست و این که هیچ تفاوتی میان شیعه و سنی وجود ندارد. ایران برای القای این پیام کاری بسیار دشوار و سخت دارد اما همچنان در این راستا تلاش میکند.

در ماه مارس داعش اقدام به انتشار ویدئویی 36 دقیقه ای کرد که طی آن از جمعیت سنی ایران درخواست حمله به شیعیان کرد. مشخص نیست که آیا این ویدئو تاثیری بر تروریست های روز چهارشنبه در تهران داشته است یا نه اما مشخصا ایران و جمعیت شیعه ایران یکی از اهداف اصلی داعش است.

• نویسنده : یزد فردا
• منبع خبر : خبرگزاری فردا